Instytut Pamięci Narodowej w Łodzi

W dniach 16–17 listopada 2012 r. w sali Rady Wydziału Instytutu Historii Uniwersytetu Łódzkiego (ul. Kamińskiego 27a) odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa pt. „Oskar Halecki i jego obraz Europy. Część trzecia”.

Pomysłodawcą przedsięwzięcia jest Katedra Historii Średniowiecznej, która zorganizowała konferencję przy udziale Katedry Historii Powszechnej Najnowszej i Katedry Historii Historiografii i Nauk Pomocniczych Historii Uniwersytetu Łódzkiego, współpracując z Polskim Towarzystwem Historycznym, Muzeum Historii Polski oraz Instytutem Pamięci Narodowej (publikacja).

Pierwsze dwie części konferencji odbyły się w Łodzi w dniach 19–20 listopada 2010 r. i 18–19 listopada 2011 r.

Przedsięwzięciu towarzyszy seria publikacji, na którą złożą się trzy tomy artykułów poświęconych wielkiemu uczonemu, wraz z bibliografią dzieł Oskara Haleckiego i opracowań dotyczących jego dorobku. Instytut Pamięci Narodowej wydał już pierwszy tom serii, pt. Oskar Halecki i jego wizja Europy, red. Małgorzata Dąbrowska, t. 1, Warszawa–Łódź 2012.

PROGRAM

16 listopada (piątek)

10.00 otwarcie konferencji 

10.15–12.00

1. Damir Agicić (Zagreb)
W poszukiwaniu chorwackich korzeni Oskara Haleckiego

2. Małgorzata Dąbrowska (Łódź)
Osobiste i intelektualne przyjaźnie Haleckiego w świetle jego korespondencji

3. Marek Kornat (Warszawa)
Ewolucja poglądów politycznych Oskara Haleckiego

Dyskusja
Przerwa kawowa

12.00–13.45

4. Jan Piskurewicz (Warszawa)
Liga Narodów w oczach Oskara Haleckiego

5. Andrzej M. Brzeziński (Łódź)
Z działalności Oskara Haleckiego w Międzynarodowym Instytucie Współpracy Intelektualnej w Paryżu (1925–1926)

6. Władysław Stępniak (Warszawa)
Oskar Halecki w Szkole Nauk Politycznych w Warszawie (1929–1939)

Dyskusja
Obiad

15.15–17.30

7. Lidia Korczak (Kraków)
Haleckiego i Paszkiewicza spojrzenia na Litwę i Ruś

8. Katarzyna Błachowska (Warszawa)
Ruś a Moskwa w koncepcji Oskara Haleckiego

9. Jarosław Nikodem (Poznań)
Jadwiga Andegawenka jako promotorka idei Europy Środkowej w interpretacji Haleckiego

10. Renata Knyspel-Kopeć (Zielona Góra)
Sztuka recenzji. Oskar Halecki o innych

Dyskusja
Przerwa kawowa

19.30 Koncert kameralny
          Kolacja

17 listopada (sobota)

10.00–11.45

1. Grzegorz Zackiewicz (Białystok)
Kazimierz Zakrzewski – bizantynolog i syndykalista. Próba porównania z Oskarem Haleckim

2. Michał Kozłowski (Lublin)
Uczniowie Haleckiego. Spojrzenie socjologiczne

3. Rafał Korczak (Łódź)
Halina Evert-Kappesowa, uczennica Haleckiego i Zakrzewskiego. Założycielka bizantynistyki łódzkiej

Dyskusja
Przerwa kawowa

11.45–13.00

4. Rafał Stobiecki (Łódź)
Halecki jako organizator Polskiego Uniwersytetu Zagranicą (Paryż 1939–1940)

5. ks. Stanisław Adamiak (Rzym)
Halecki i rzymskie obchody Tysiąclecia Polski chrześcijańskiej

Dyskusja
Obiad

15.00–17.15

6. Mirosław Filipowicz (Lublin)
Recepcja poglądów Haleckiego w historiografii amerykańskiej

7. Anna Brzezinska (Łódź)
Historiografia francuska wobec Haleckiego

Dyskusja

Organizatorzy proszą o zgłoszenia do 15.10.2012 r. Sekretarz konferencji: Marta Biedrawa-Raczyńska, e-mail: martabiedrawa@interia.pl

***

Profesor Oskar Halecki (1891–1973) należy do najbardziej cenionych i najczęściej cytowanych historyków polskich poza granicami kraju. Ze względu na postawę antykomunistyczną, obronę idei federacji o antyrosyjskim nastawieniu czy podnoszenie roli Kościoła znalazł się na indeksie władz PRL, jego powojenne prace nie były przed 1989 rokiem publikowane, a wcześniejszych nie wznawiano.

Imponujący dorobek Haleckiego obejmuje wszechstronny i do dziś niezastąpiony opis dziejów unii jagiellońskiej, próbę określenia miejsca i granic Europy Środkowo-Wschodniej w historii kontynentu. Zaproponował nową chronologię dziejów powszechnych, wprowadzając pojęcia epoki śródziemnomorskiej, europejskiej – tożsamej z dominacją chrześcijaństwa – oraz atlantyckiej. Zawdzięczamy mu także liczne studia poświęcone historii Kościoła.

Nie stronił od służby publicznej. Bronił sprawy polskiej podczas II wojny światowej i długo po jej zakończeniu. W uznaniu dorobku i zasług Profesora Instytut Pamięci Narodowej ustanowił w 2008 roku nagrodę jego imienia, przyznawaną w konkursie „Książka Historyczna Roku”.

Po prawej stronie: Oskar Halecki na zdjęciu z 1936 r.

Więcej informacji o prof. Oskarze Haleckim – patrz: http://ipn.gov.pl/portal/pl/398/7187/Oskar_Halecki_18911973.html?