English version
W poniedziałek 2 września 2013 r. dr Łukasz Kamiński, prezes Instytutu Pamięci Narodowej, wziął udział w inauguracji roku szkolnego 2013/2014 w Zespole Szkół Ponadgimnazjalnych w Złoczewie.
Uroczystość rozpoczęła o godz. 9.00 msza święta w kościele Mniszek Kamedułek pw. Świętego Krzyża w Złoczewie (ul. Sieradzka 3). Jej uczestnicy złożyli następnie wiązanki kwiatów i znicze pod pomnikiem pamięci ofiar września 1939 r. (park przy zbiegu ulic Sieradzkiej i Szerokiej). To symboliczne upamiętnienie tragedii Złoczewa z 3-4 września 1939 r., kiedy to żołnierze niemieccy spalili bezbronne miasto, mordując ok. 200 jego mieszkańców oraz uciekinierów z okolicznych miejscowości.
Część inaugurująca rok szkolny odbyła się w ZSP w Złoczewie (ul. Szeroka 1/7). Pracownicy Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN w Łodzi zaprezentowali w tym miejscu mapę Polski z podziałem administracyjnym w latach 1939–1945, najnowsze wydawnictwo Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi.
Następnie prezes Instytutu Pamięci Narodowej wziął udział w odbywającej się w Sali Lustrzanej złoczewskiego Urzędu Miejskiego projekcji filmu dokumentalnego pt. Miasta Zagłady. Między Wieluniem a Złoczewem.
Po projekcji uczestnicy złoczewskich uroczystości udali się do Sieradza, gdzie w sali przy Parafii Rzymskokatolickiej pw. Wszystkich Świętych (ul. Kolegiacka 11) otwarta została wystawa IPN pt. „Kościół na ziemi łódzkiej wobec dwóch totalitaryzmów”. Ekspozycję będzie można w tym miejscu oglądać do 16 września br.
***
Wystawa „Kościół na ziemi łódzkiej wobec dwóch totalitaryzmów” została przygotowana przez łódzki oddział Instytutu Pamięci Narodowej w 2007 r.
Ekspozycja przedstawia historię zmagań łódzkiego Kościoła, najpierw z hitlerowskimi oprawcami, a następnie z komunistyczną dyktaturą. Takie naświetlenie tematu pozwala lepiej oddać realia, w jakich przyszło żyć i działać ludziom Kościoła w latach 1939–1989.
Wystawa składa się z dwóch zasadniczych części. Pierwsza – to okres okupacji niemieckiej, od początku której łódzki Kościół starał się wspierać mieszkańców miasta. Gdy rozpoczął się okres represji i prześladowań, nie uniknęli go także duchowni. Bilans okupacji niemieckiej był dla Kościoła katolickiego tragiczny – z ok. 350 duchownych podlegających łódzkiemu ordynariuszowi – biskupowi Jasińskiemu, wojny nie przeżyło aż 155. Większość z nich zostało zamordowanych w obozach koncentracyjnych, straconych w więzieniach lub publicznych egzekucjach. Zakończenie wojny nie przyniosło polskiemu i łódzkiemu Kościołowi tak potrzebnego oddechu i spokoju. Zamiast niego hierarchię i wiernych czekał okres kolejnej konfrontacji, trwającej znacznie dłużej niż hitlerowska okupacja.
Dla komunistycznych władz Kościół był naturalnym przeciwnikiem w walce o wprowadzenie nowej ideologii. Był także jedyną siłą zdolną przeciwstawić się komunistycznemu reżimowi. Stąd walka z nim trwała na wielu płaszczyznach – zaprezentowano je na wystawie. Przedstawiono kolejne elementy i platformy konfliktu z uwzględnieniem łódzkich realiów. Pierwszą chronologicznie i bardzo drastyczną formą represji były liczne procesy polityczne, które nie ominęły także ziemi łódzkiej i pracujących tutaj księży. Przed Wojskowym Sądem Rejonowym w Łodzi toczył się szereg tego typu procesów, w których księży oskarżano m.in. o współpracę z antykomunistycznym podziemiem. Bardzo często represjonowano duszpasterzy akademickich, którzy mieli zbyt silny wpływ na młode pokolenie. Represje w stosunku do nich, a także historia studenckich duszpasterstw, są osobnym tematem ekspozycji. W wyczerpujący sposób przedstawiono także tych, którzy za wspomniane represje byli odpowiedzialni – czyli funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa z pionów odpowiedzialnych za walkę z Kościołem. Ukazano nie tylko ludzi, ale i metody, jakimi się posługiwali. Na wystawie prezentowane są także najistotniejsze z religijnego punktu widzenia wydarzenia i postawa władz w odniesieniu do nich – np. obchody milenijne oraz wizyta Ojca Świętego Jana Pawła II w Łodzi 13 czerwca 1987 r.
Foto: Marzena Kumosińska