Serdecznie zapraszamy do zwiedzania najnowszej wystawy Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi pt. „Stowarzyszenie PAX, czyli Bolesława Piaseckiego państwo w państwie". Wystawa otwarta została 15 listopada 2013 r. w Centralnym Muzeum Włókiennictwa w Łodzi (ul. Piotrkowska 282, budynek „A", II piętro). Czynna będzie do 31 grudnia 2013.
Wstęp wolny.
***
Wystawa „Stowarzyszenie PAX, czyli Bolesława Piaseckiego państwo w państwie"
Komuniści stworzyli po wojnie wiele dywersyjnych organizacji katolickich, z pomocą których próbowali rozsadzić od wewnątrz i podporządkować sobie Kościoły w poszczególnych krajach satelickich. W Polsce rolę taką miały spełniać Komisja Księży przy ZBOWiD („księża patrioci") oraz Stowarzyszenie PAX. Tej drugiej organizacji poświęcona jest wystawa „Stowarzyszenie PAX, czyli Bolesława Piaseckiego państwo w państwie", przygotowana przez łódzki oddział Instytutu Pamięci Narodowej.
PAX
wymyka się jednoznacznym ocenom, ponieważ próbował odegrać samodzielną rolę
polityczną. Bolesław Piasecki i jego współtowarzysze stworzyli środowisko,
które przez kolejne dziesięciolecia przekonywało władze i społeczeństwo o
możliwości połączenia dwóch sprzeczności – socjalizmu i chrześcijaństwa.
Niewątpliwie przewodniczącym PAX kierowały silne ambicje polityczne, które
zamiast czynić z ruchu „postępowych katolików" pośrednika w relacjach państwo –
Kościół, sprowadziły go, zwłaszcza w okresie stalinizmu, do roli narzędzia w
walce z Kościołem. Równocześnie wśród rzeszy członków Stowarzyszenia, które w latach 80. osiągnęło liczbę ponad 20 tys., znalazło się wielu ludzi,
którzy pragnęli współtworzyć katolickie życie umysłowe w istniejących warunkach
realnego socjalizmu. Dlatego oceniając współcześnie historię PAX, historycy
zwracają uwagę na duży wkład
do kultury polskiej, jaki był zasługą skupionych wokół niego instytucji.
Autorami wystawy są pracownicy Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN w Łodzi: dr Krzysztof Latocha, Artur Ossowski, Milena Przybysz, Magdalena Zapolska-Downar (komisarz wystawy) i dr Milena Romanowska (projekt plastyczny).
Magdalena Zapolska-Downar
Foto: Marzena Kumosińska