Instytut Pamięci Narodowej - Łódź

https://lodz.ipn.gov.pl/pl6/aktualnosci/207207,Ogolnopolska-konferencja-naukowa-Bezbronni-i-utracone-nadzieje-Ludnosc-cywilna-w.html
10.03.2026, 04:31

Ogólnopolska konferencja naukowa „Bezbronni i utracone nadzieje. Ludność cywilna wobec wydarzeń wojennych 1944 r.”

Dyrektor Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi Karol Piskorski zaprasza na ogólnopolską konferencję naukową "Bezbronni i utracone nadzieje. Ludność cywilna wobec wydarzeń wojennych 1944 r.", która odbędzie się w dn. 10–11 października 2024 r. na Przystanku Historia im. ppłk. Wacława Lipińskiego w Łodzi (al. marsz. Józefa Piłsudskiego 5).

10.10.2024

 

Program ogólnopolskiej konferencji naukowej
„Bezbronni i utracone nadzieje. Ludność cywilna wobec wydarzeń wojennych 1944 r.”

Przystanek Historia IPN w Łodzi, al. marsz. Piłsudskiego 5

 

10 października 2024 r. (czwartek) 

9.00–9.20 rozpoczęcie konferencji

9.20–10.40

dr Vitalija Stravinskienė (Instytut Historii Litwy w Wilnie)

Pozostawione miasto: ludność cywilna Wilna przed i po wkroczeniu Armii Czerwonej
do miasta (lipiec–grudzień 1944 r.)

dr hab. Monika Tomkiewicz (Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie)

Egzystencja więźniów wileńskich Łukiszek i innych aresztów sowieckich tworzonych od lipca 1944 r. w Wilnie

dr hab. Joanna Sadowska, prof. UwB (Uniwersytet w Białymstoku)

Nadzieje i obawy: ludność niepolska na Białostocczyźnie wobec wkroczenia Armii Czerwonej i ustanowienia władzy PKWN

mgr Maciej Obrębski (badacz niezależny)

Losy ziemian we wschodniej II Rzeczypospolitej po wkroczeniu Armii Czerwonej w 1944 r.

10.40–11.00 przerwa

11.00–12.40

mgr Waldemar Tyszuk (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Białymstoku)

Kształtowanie się struktur UBP i MO na „wyzwolonych” terenach Białostocczyzny oraz ich relacje z ludnością cywilną w 1944 r.

dr hab. Jan Snopko, prof. UwB (Uniwersytet w Białymstoku)

„Za drugiego Sowieta”. Ludność Augustowszczyzny w drugiej połowie 1944 r.

mgr Damian Marculewicz (Uniwersytet w Białymstoku)

Wyzwolenie czy następna okupacja? Stosunek ludności cywilnej wobec wkraczającej Armii Czerwonej i podejmowanych przez nich działań w rejonie Kuźnicy Grodzieńskiej/Białostockiej latem 1944 r.

dr Sławomir Jan Maksymowicz (Archiwum Państwowe w Olsztynie)

Krew i pogorzelisko na śniegu. Od Neummersdorfu do Olsztyna i okolic. Tragiczne losy ludności cywilnej po wkroczeniu Armii Czerwonej do Prus Wschodnich w latach 1944–1945

12.20–12.40 dyskusja

12.40–13.00 przerwa

13.00–14.20

dr Wojciech Grott (Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku)

„A cóż na to naród Polski?”. Antysowieckie działania propagandowe Niemców względem ludności polskiej w Generalnym Gubernatorstwie w 1944 r.

dr Krzysztof Prętki (Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu)

Wykładowcy i studenci tajnego nauczania medycyny wobec wydarzeń wojennych 1944 r.

mgr Kacper Rosner-Leszczyński (Uniwersytet Wrocławski)

Nie tylko Festung Breslau. Położenie niemieckiej ludności cywilnej na Dolnym Śląsku
u schyłku II wojny światowej (1944–1945)

dr Michał Turski (Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk w Berlinie)

Ostatnie miesiące Litzmannstadtu. Ewakuacja niemieckich władz, instytucji i ludności cywilnej z terenu rejencji łódzkiej, 1944-1945

14.20–15.20 przerwa

15.20–16.20

Nikodem Kaczprzak (Uniwersytet Warszawski)

Losy ludności cywilnej w okresie Powstania Warszawskiego

mgr Jan Jakub Grabowski (Muzeum Krakowa)

Okupowany Kraków jako przystań dla uchodźców z Wołynia i powstańczej Warszawy

dr Artur Kuprianis (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi)

Mieszkańcy Skierniewic wobec wysiedleńców z powstańczej Warszawy

16.20–16.40 dyskusja

 

 

11 października 2024 r. (piątek)

10.00–11.00

dr hab. Marek Białokur, prof. UO (Uniwersytet Opolski, Instytut Śląski w Opolu)

Obraz ludności cywilnej w obliczu wydarzeń wojennych 1944 r. w świetle współczesnych polskich szkolnych podręczników historii

dr Dorota Gajda-Szczegielniak (Akademia Nauk Stosowanych Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji w Opolu)

Wyszyński ’44. Ksiądz – żołnierz – cywil. Współczesne upamiętnienie na przykładzie szkoły jego imienia

dr Oleh Sawczuk (Instytut Badań Polityki Regionalnej w Łucku)

Zmiany w kształtowaniu pamięci historycznej deportowanej ludności

11.00–11.20 przerwa

11.20–13.00

dr Artur Piekarz (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Lublinie)

Zbrodnie popełnione przez Niemców na belgijskiej ludności cywilnej podczas walk
w Ardenach

dr Soraya Kuklińska (Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie)

Hongerwinter (1944–1945). Los holenderskiej ludności cywilnej po fiasku operacji „Market Garden”

dr Bartosz Janczak (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi)

Losy włoskiej ludności cywilnej w latach 1944–1945 we wspomnieniach żołnierzy 2. Korpusu Polskiego

mgr Kacper Awzan (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Poznaniu/Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)

W przededniu końca Pierwszej Republiki. Mieszkańcy okupowanych przez Słowację części Spisza i Orawy wobec zmieniającej się sytuacji politycznej i gospodarczej w 1944 r.

13.00–14.00 przerwa

14.00–15.00

dr Ewa Kowalska (Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie)

Przyczynek do losów najmłodszych internowanych, wywiezionych z Białostocczyzny w głąb ZSRS w 1944 r.; prezentacja dokumentu: „Moja młodość”, reż. Piotr Piątkowski

dr Joanna Żelazko (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi)

Wracać czy pozostać? Losy najmłodszych obywateli polskich w Nowej Zelandii (1944–1949)

dr Karolina Trzeskowska-Kubasik (Instytut Pamięci Narodowej w Warszawie)

Działalność „zakładów opieki nad dziećmi cudzoziemskimi” na terenie Bawarii w 1944 r.

15.00–15.20 – przerwa

15.20–16.20

dr Ewelina Ślązak (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Łodzi)

Stolica Apostolska wobec sytuacji polskich katolików w okupowanym kraju w 1944 r.

dr Joanna Lusek (Muzeum Górnośląskie w Bytomiu)

Bez możliwości powrotu. Losy klasztorów Zgromadzenia Sióstr Niepokalanego Poczęcia NMP w 1944 r.

dr Elżbieta s. Monika Albiniak (Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Warszawie)

Stokrotki na zgliszczach. Trwanie i nadzieje Sióstr Opatrzności Bożej w 1944 r.

16.20–17.00 dyskusja