English version
W dniu 24 lutego 2014 r. w Centralnym Ośrodku Szkolenia Służby Więziennej w kaliskim Szczypiornie odbyło się kolejne spotkanie z udziałem historyka Instytutu Pamięci Narodowej. W związku ze zbliżającym się Narodowym Dniem Pamięci „Żołnierzy Wyklętych" słuchacze zapoznali się z wykładem dr. Jerzego Bednarka, zastępcy naczelnika Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN w Łodzi, pt. Zagadka kapitana „Z 24". Likwidacja struktur Konspiracyjnego Wojska Polskiego. Wystąpieniu towarzyszyła projekcja wyprodukowanego w 2012 r. przez Oddział IPN w Łodzi filmu pt. Zagadka kapitana „Z 24".
Spotkanie jest efektem porozumienia o współpracy, zawartego w styczniu 2013 r. pomiędzy Oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi a Centralnym Ośrodkiem Szkolenia SW w Kaliszu. Istotą współpracy jest organizacja zajęć kulturalno-oświatowych mających na celu wzbogacenie treści szkolenia funkcjonariuszy Służby Więziennej. Zajęcia realizowane są przy udziale m.in. pracowników Instytutu Pamięci Narodowej w ramach podejmowanej przez Instytut działalności edukacyjnej.
* * *
Zagadka kpt. Z 24
Scenariusz i reżyseria: Włodzimierz Kuligowski
Zdjęcia: Jerzy Bonczyk
Konsultacja i komentarz naukowy: Jerzy Bednarek, Tomasz Toborek
Rok produkcji: 2012
Czas emisji: 35 minut
Film, zrealizowany w atrakcyjnej formie żywego, fabularyzowanego dokumentu, opowiada o jednej z największych prowokacji, jaką Informacja Wojska Polskiego przeprowadziła wobec polskiego zbrojnego podziemia antykomunistycznego. Prowokację urządzono w ramach sprawy operacyjnej o kryptonimie „Lasy", a jej głównym wykonawcą był Zygmunt Lercel – agent Informacji Wojskowej o pseudonimie „Siwiński". Jako kapitan „Z 24", podając się za następcę aresztowanego miesiąc wcześniej kpt. Stanisława Sojczyńskiego „Warszyca", zdołał w ciągu zaledwie trzech tygodni podporządkować sobie poznanych dowódców i żołnierzy Konspiracyjnego Wojska Polskiego, którzy niedługo potem zniknęli w tajemniczych okolicznościach, rzekomo przerzuceni do oddziałów leśnych na Lubelszczyznę. Efektem prowokacji były liczne aresztowania i akcje likwidacyjne przeprowadzone przez Informację Wojskową i WUBP w Łodzi wobec zidentyfikowanych członków KWP.
Scenariusz został opracowany na podstawie artykułów Jerzego Bednarka, dotyczących działań Informacji Wojskowej wobec żołnierzy Konspiracyjnego Wojska Polskiego.