Instytut Pamięci Narodowej w Łodzi

W dniu 19 maja 2014 r. osadzeni z Zakładu Karnego nr 1 w Łodzi przy ul. Beskidzkiej wysłuchali kolejnego wykładu zorganizowanego przez Instytut Pamięci Narodowej. Wygłosiła go dr Joanna Żelazko, naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN w Łodzi. Prelekcja nosiła tytuł Organizacja aparatu przymusu i pierwsza fala represji w Łodzi po 1945 r.

Prelegentka rozpoczęła od przedstawienia ogólnej sytuacji w Łodzi w styczniu i lutym 1945 r. Szczególną uwagę zwróciła na rolę wojsk sowieckich i polskich oraz żołnierzy Armii Krajowej w walkach z Niemcami o miasto i ostatniej zbrodni niemieckiej – spalenia ok. 1425 więźniów rozszerzonego więzienia policyjnego na Radogoszczu w Łodzi na dzień przed wkroczeniem do miasta Armii Czerwonej.

Przedstawiła okoliczności powstania WUBP w Łodzi, jego siedzibę, strukturę wewnętrzną i zadania, jakie stały przed funkcjonariuszami. A także sposób organizowania terenowych, tj. powiatowych i miejskich urzędów bezpieczeństwa na terenie miasta i województwa. Dr  Żelazko zaprezentowała informacje na temat kadry urzędów bezpieczeństwa. Dokonała również porównania liczebności – szeroko rozumianego – aparatu represji w stosunku do liczby żołnierzy znajdujących się w oddziałach „leśnych". Na podstawie wybranych przykładów przedstawiła działania podejmowane przez UB i WSR w stosunku do żołnierzy II konspiracji w Łódzkiem.

Słuchaczom zaprezentowany został materiał ikonograficzny: zdjęcia wydarzeń z ulic Łodzi w 1945 r. oraz fotografie funkcjonariuszy UB z Łodzi i województwa wraz z ich przebiegiem służby.

* * *

Tego rodzaju działanie edukacyjne możliwe jest dzięki porozumieniu o współpracy zawartym w styczniu 2013 r. pomiędzy Oddziałem Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi a Okręgowym Inspektoratem Służby Więziennej w Łodzi.

Istotą współpracy jest organizacja zajęć kulturalno-oświatowych mających na celu wspieranie procesu resocjalizacji osadzonych. Zajęcia realizowane są przy udziale m.in. pracowników Instytutu Pamięci Narodowej w ramach podejmowanej przez Instytut działalności edukacyjnej.

Prezentowane wykłady mają na celu zapoznanie osadzonych z historią Polski, w szczególności regionu łódzkiego, w okresie 1939–1989. Stanowi to element działalności informacyjno-edukacyjnej IPN, skierowanej do dorosłych, która ma podnosić poziom świadomości historycznej w społeczeństwie, rozwijać zainteresowanie historią regionu oraz kształtować postawy patriotyczne.