Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi zaprasza w dniach 29 lipca – 22 sierpnia 2014 r. na prezentację wystawy Polska Walcząca. Wystawa została przygotowana przez Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Warszawie. Będzie ją można oglądać od końca lipca 2014 r. w kilku miastach – w Łodzi otwarta została 29 lipca na rynku łódzkiej Manufaktury (ul. Karskiego 5).
Serdecznie zapraszamy.
* * *
W latach II wojny światowej polska konspiracja niepodległościowa wytworzyła unikalne w skali Europy struktury, które przybrały kształt podziemnego państwa. Z nakazu chwili kluczową rolę odgrywał pion wojskowy (Armia Krajowa), prowadzący nieprzerwaną walkę z okupantem i przygotowujący powstanie mające wyzwolić kraj. Na czele władz cywilnych stał Delegat Rządu RP na Kraj w randze wicepremiera, który w konspiracji przygotował aparat administracji państwowej i samorządowej do natychmiastowego uruchomienia i przejęcia władzy po zniesieniu okupacji. W ramach bieżącej działalności Delegatura organizowała opór cywilny oraz m.in. masową edukację i pomoc społeczną. Jedną z jej komórek była Rada Pomocy Żydom eksterminowanym przez Niemców. Delegatura prowadziła też zaawansowane prace planistyczne nad powojenną odbudową zniszczonego kraju, rozwojem jego gospodarki oraz niezbędnymi reformami politycznymi i społecznymi. Zapleczem politycznym podziemnych władz była Rada Jedności Narodowej, skupiająca przedstawicieli najważniejszych stronnictw politycznych, z wyjątkiem komunistów podporządkowanych Moskwie.
Toczona od 1939 r. podziemna walka z okupantami przybierała różnorodne formy, począwszy od biernego oporu cywilnego, aż po nasiloną działalność sabotażowo-dywersyjną. Ta ostatnia była domeną wyspecjalizowanych komórek ZWZ-AK – „Związku Odwetu", „Wachlarza", a od 1943 r. Kedywu. W rewanżu za niemieckie zbrodnie żołnierze AK zabijali szczególnie niebezpiecznych funkcjonariuszy wroga, nie cofano się też przed odwetowymi zamachami bombowymi w Berlinie i Wrocławiu. Różnymi metodami dezorganizowano pracę okupacyjnej administracji, zwłaszcza w celu ochrony ludności przed przymusowymi dostawami kontyngentów albo wywózką na roboty do Niemiec. Na szeroką skalę prowadzono też sabotaż w niemieckim przemyśle zbrojeniowym. Celem akcji dywersyjnych, oprócz stałego nękania wroga, było przygotowanie bojowe żołnierzy AK do rozstrzygającej walki powstańczej.