Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w Łodzi wraz z Instytutem Archeologii UŁ zorganizowały prezentację najnowszej publikacji wydanej przez Oddział IPN w Łodzi wspólnie z Instytutem Archeologii UŁ, zatytułowanej „Archeologia totalitaryzmu. Ślady represji 1939–1956”
Spotkanie z redaktorami publikacji – dr Joanną Żelazko z OBEP IPN w Łodzi oraz dr. Olgierdem Ławrynowiczem z Instytutu Archeologii UŁ – odbyło się 30 marca 2015 r. w Instytucie Archeologii UŁ przy ul. Uniwersyteckiej 3.
***
W ostatnich latach w Polsce coraz intensywniej podejmowane są projekty naukowe, których celem stają się poszukiwania i badania śladów represji nazistowskich i komunistycznych. Ich wspólną cechą jest wielopoziomowa współpraca badaczy terenowych z prokuratorami i historykami z Instytutu Pamięci Narodowej. Na styku różnych dyscyplin naukowych tworzy się dziedzina wiedzy i badań nazywana archeologią totalitaryzmu, która stała się tematem konferencji naukowej zorganizowanej jesienią 2013 r. przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Oddział w Łodzi, Stowarzyszenie Naukowe Archeologów Polskich (Oddział w Łodzi) oraz Instytut Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego.
Książka, będąca swoistym zapisem tego spotkania, podzielona jest na trzy części. W pierwszej przeważają artykuły dotyczące badań archeologicznych w zakresie zbrodni popełnionych w latach 1939–1945. Część druga zdominowana jest przez teksty autorstwa historyków i skoncentrowana na represjach komunistycznych po II wojnie światowej. Uzupełnieniem badań archeologiczno-historycznych są artykuły z interdyscyplinarnej części trzeciej, pokazującej wcześniej omawiane zagadnienia z perspektywy innych nauk, takich jak genetyka i antropologia kulturowa.
Materiały zamieszczone w prezentowanym tomie dotyczą nie tylko wydarzeń z najnowszej historii Polski. Znajdują się w nich również akcenty regionalne, ukazujące ludzi i wydarzenia z terenu Województwa łódzkiego oraz – porównawczo – informacje o badaniach z zakresu archeologii totalitaryzmu z obszaru Czech. Naszą intencją było stworzenie forum wymiany doświadczeń dotyczących metod stosowanych przy poszukiwaniach, analizach i interpretacjach śladów represji totalitarnych. Mamy nadzieję, że książka będzie jednym z impulsów do dalszych spotkań i kolejnych publikacji z zakresu archeologii totalitaryzmu.
Olgierd Ławrynowicz, Joanna Żelazko