English version
Międzynarodowa konferencja naukowa poświęcona była wieloaspektowej analizie doświadczenia ludności cywilnej w obliczu przemocy państwowej w Związku Sowieckim oraz na terenach podporządkowanych jego politycznej, militarnej i ideologicznej ekspansji. Celem konferencji było stworzenie przestrzeni do pogłębionej refleksji nad jednym z najbardziej destrukcyjnych systemów totalitarnych XX wieku – aparatem władzy, który konsekwentnie podporządkowywał sobie społeczeństwa poprzez terror, represje i całkowitą kontrolę nad życiem publicznym i prywatnym.
Obrady otworzył płk rez. Karol Piskorski, dyrektor Oddziału IPN w Łodzi. W swoim wystąpieniu powiedział:
Tyle straconych żyć. Za tymi słowami nie stoją tylko liczby. Nie stoją jedynie statystyki represji, deportacji czy egzekucji. Stoją konkretni ludzie. Matki i ojcowie. Dzieci. Duchowni. Nauczyciele. Rolnicy. Przedstawiciele narodowych elit. Ludzie, których jedyną winą było to jaką wspólnotę narodową reprezentowali.
Konferencja koncentrowała się na losach ludności cywilnej jako głównej ofiary logiki totalitarnego państwa komunistycznego. Wśród kluczowych zagadnień znalazły się: masowe deportacje, operacje „rozkułaczania”, czystki etniczne, egzekucje pozasądowe, głód jako narzędzie polityczne, funkcjonowanie systemu GUŁAG, przymusowa kolektywizacja, polityka eksterminacji elit lokalnych, niszczenie struktur religijnych i narodowych, a także permanentna kontrola i indoktrynacja realizowana przez aparat partyjny, NKWD/KGB oraz powiązane instytucje.
Prelegenci zaprezentowali wyniki badań dotyczących doświadczeń ludności cywilnej w XX wieku – jej prześladowań, represji, deportacji oraz codziennego życia w warunkach funkcjonowania sowieckiego systemu totalitarnego.