Instytut Pamięci Narodowej - Łódź

https://lodz.ipn.gov.pl/pl6/aktualnosci/35132,Uroczystosc-upamietnienia-zolnierzy-drugiej-konspiracji-zamordowanych-przez-komu.html
04.04.2026, 12:06

Uroczystość upamiętnienia żołnierzy drugiej konspiracji, zamordowanych przez komunistyczny aparat terroru – Łódź, 1 marca 2016

01.03.2016

W ramach obchodów Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych" w dniu 1 marca 2016 r. Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi zaprosił na uroczystość w miejscu martyrologii na Cmentarzu Rzymskokatolickim pw. św. Wincentego (cmentarz na Dołach) w Łodzi.

Uroczystość rozpoczęła się przy kaplicy na cmentarzu rzymskokatolickim, następnie nastąpił przemarsz i złożenie kwiatów pod krzyżem w głównej alei cmentarza (po drugiej stronie ulicy Smutnej), gdzie znajduje się okolicznościowa tablica informacyjna poświęcona pamięci pomordowanych.

* * *

Od 2011 r. obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”. W dniu 1 marca – w rocznicę wykonania wyroku na dowódcach IV Komendy Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość – wspominamy żołnierzy, którzy czynnie przeciwstawili się komunistycznemu zniewoleniu. W 1945 r. sytuacja polityczna i rosnący terror zmusiły byłych żołnierzy Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych czy Batalionów Chłopskich do podjęcia nierównej walki. Większość z nich zapłaciła za to najwyższą cenę.

Poszukiwania prowadzone przez polskich historyków, w tym pracowników Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi, wykazały, że także nasze miasto ma swoją „Łączkę”. Na części katolickiej łódzkiego Cmentarza Doły zlokalizowano groby dwudziestu dziewięciu „Żołnierzy Wyklętych”, których zamordowano i pogrzebano w bezimiennych mogiłach w różnych częściach nekropolii w latach 1946–1955. Na większości z tych miejsc dokonano już kolejnych pochówków, stąd trudno nawet upamiętnić poległych bohaterów i oddać im hołd w miejscu spoczynku.

Tekst dr. Krzysztofa G. Latochy Doły – ślady sądowych zbrodni. Miejsca pochówku ofiar terroru komunistycznego opublikowany został w nr. 2(62)/2013 „Kroniki Miasta Łodzi”.

Więcej na temat przedsięwzięć wokół Narodowego Dnia Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”

foto: Marzena Kumosińska, Radosław Mielczarek