Nawigacja

Nowy portal popularnonaukowy

więcej

Aktualności

Pokaz filmu archiwalnego z 1927 r. „Z wycieczki Stowarzyszenia Weteranów do Polski” – Łódź, 15 maja 2019

Prezes IPN dr Jarosław Szarek i Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce zaprosili 15 maja br. na łódzką projekcję niezwykłego filmu dokumentalnego „Z wycieczki Stowarzyszenia Weteranów do Polski”.

Film jest zapisem odwiedzin Ojczyzny przez kombatantów, ochotników amerykańskiej Polonii do tzw. „Błękitnej Armii” gen. Józefa Hallera sformowanej we Francji w 1917 r. Film przedstawia unikatowe obrazy miast Polski, m.in. Krakowa, Gdyni, Poznania, Lwowa, Wilna, Łodzi i Warszawy, zarejestrowane dziewięć lat po odzyskaniu niepodległości.

W 1927 r. blisko 650 weteranów przypłynęło do Gdyni. Wycieczka trwała od 9 lipca do 18 sierpnia. Na taśmie filmowej 35-milimetrowej udokumentowano spotkania weteranów z najważniejszymi osobami w II Rzeczypospolitej, a także miejsca, które odwiedzali.

Anonimowy operator, prawdopodobnie na zlecenie Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, uwiecznił m.in. generałów Józefa Hallera i Mariusza Zaruskiego, działaczy Stowarzyszenia Weteranów Armii Polskiej w Ameryce, m.in. dr. Teofila Starzyńskiego i Agnieszkę Wisłę, a także pokazy zręcznościowe żołnierzy 15. Pułku Ułanów i 7. Pułku Strzelców Konnych na Polach Grunwaldzkich w Poznaniu oraz paradę 13. Dywizji Piechoty w Równem na Wołyniu.

Nieznana jest data premiery filmu. Natomiast po odnalezieniu w archiwum SWAP w USA porwanych fragmentów taśmy światłoczułej, po ich połączeniu i przegraniu na nośnik cyfrowy formatu DVD, film ten został pokazany 17 listopada 2011 r. w Konsulacie RP w Nowym Jorku.

Po siedmiu latach oryginalna kopia filmu została sprowadzona do Polski w ramach umowy podpisanej pomiędzy SWAP i Archiwum IPN. Konserwację filmu przeprowadzono w pracowniach Filmoteki Narodowej – Instytutu Audiowizualnego przy współpracy pracowników IPN. Jest to bezcenny unikat historyczny, gdyż okres II wojny  światowej przetrwało mniej niż 10 proc. przedwojennych produkcji.

Dotychczas ten wyjątkowy materiał prezentowany był widzom w Warszawie, Gdyni, Wilnie i Krakowie. 15 maja 2019 r. w kinie Szpulka obejrzeli go również łodzianie. Film zostanie w najbliższym czasie zaprezentowany również w Katowicach.

Projekcji filmu niemego „Z wycieczki Stowarzyszenia Weteranów do Polski” towarzyszył akompaniament fortepianowy Tomasza Betki, a także prezentacja wystawy ze skanami z filmu SWAP z 1927 r.

Osoby zainteresowane mogły otrzymać folder wystawy, a także broszurę z serii „Bohaterowie Niepodległej”, poświęconą Agnieszce Wiśle, polonijnej społeczniczce z Ameryki, która większą część życia poświęciła sprawie Polski oraz walczących o jej niepodległość żołnierzy i weteranów.

foto: Łukasz Abramczyk, Marzena Kumosińska

   

do góry