Instytut Pamięci Narodowej - Łódź

https://lodz.ipn.gov.pl/pl6/aktualnosci/175803,Przekazanie-do-zasobu-archiwalnego-Oddzialu-IPN-w-Lodzi-materialow-archiwalnych-.html
02.03.2026, 15:46

Przekazanie do zasobu archiwalnego Oddziału IPN w Łodzi materiałów archiwalnych Obwodu Brzeziny-Koluszki Armii Krajowej kryptonim „Cieśnina”/„Węzeł” z lat 1943-1945

21 grudnia 2022 r., w siedzibie łódzkiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej, Pani Harcmistrz Natalia Patorska-Grzelewska, komendant Chorągwi Łódzkiej Związku Harcerstwa Polskiego, przekazała do zasobu archiwalnego Oddziału IPN w Łodzi materiały archiwalne Obwodu Brzeziny-Koluszki Armii Krajowej kryptonim „Cieśnina”/„Węzeł” z lat 1943-1945 – łącznie 33 jednostki archiwalne, pochodzące ze zbiorów Komisji Historycznej Chorągwi Łódzkiej ZHP.

21.12.2022

Wśród przekazanych archiwaliów przeważa dokumentacja z drugiej połowy 1944 r. i początku 1945 r. (choć nie brak pojedynczych dokumentów z lat wcześniejszych) w postaci rozkazów, raportów, meldunków, sprawozdań i korespondencji Komendy Obwodu wraz z unikatowym dziennikiem korespondencyjnym prowadzonym w okresie od 2 października 1944 r. do 28 marca 1945 r. Na szczególną uwagę zasługuje licznie zachowana dokumentacja pionu organizacyjnego AK (wnioski i rozkazy awansowe, listy ewidencyjne żołnierzy), materiały wywiadowcze (raporty i meldunki szefa wywiadu Obwodu) oraz akta oddziału partyzanckiego obwodu działającego jako 1 pluton 29 pułku Strzelców Kaniowskich AK (raporty, meldunki, zestawienia i rozkazy dowództwa oddziału). Na przejęte archiwum AK składają się również materiały trzech rejonów wchodzących w skład Obwodu (Koluszki, Głowno, Jeżów-Rogów), a także szczątkowa dokumentacja Oddziału NSZ kryptonim „Jawor VI/14”, który podporządkował się strukturom akowskim.

Przejęte materiały są najcenniejszym zbiorem dokumentów dotyczących struktur Armii Krajowej w okręgu łódzkim, które dotychczas trafiły do naszego zasobu archiwalnego. Niewątpliwie będą bardzo wartościowym źródłem do badań nad dziejami konspiracji w okresie II wojny światowej.

Za przekazane materiały serdecznie dziękujemy.